Asbestplan bevat niks nieuws

Staatssecretaris S. van Veldhoven-van der Meer heeft op 14 oktober 2019 haar nieuwe plan om van asbestdaken af te komen op hoofdlijnen in een brief aan de Tweede Kamer uiteengezet. Diezelfde dag heeft Gruttobewoner Leo Enthoven in onderstaande brief aan de Tweede Kamer uitgelegd dat haar plan nauwelijks iets nieuws bevat:

Aan de leden van de Commissie Infrastructuur en Waterstaat
van de Tweede Kamer der Staten Generaal.

Deventer, 14 oktober 2019.

Zeer geachte dames en heren,

Vandaag stuurde staatssecretaris mevrouw S. van Veldhoven-van der Meer een brief naar de Tweede Kamer met als onderwerp ’Aanpak asbestdaken’ (IENW/BSK/-2019/193315). Deze brief zal allicht aan de orde komen als de Tweede Kamer later deze week de begroting 2020 van I en W behandelt. Bij deze wil ik uw aandacht vragen voor de volgende punten.

1. Tijdens de parlementaire behandeling van wetsvoorstel 34675 (in de volksmond: de asbestdakenwet) heeft de staatssecretaris veelvuldig gehamerd op enerzijds de gezondheidsrisico’s van asbestdaken als laatste grote bron van asbestvezels en anderzijds op de risico’s van asbestdaken bij calamiteiten. Die twee elementen vormden de pijlers onder haar wetsvoorstel om vervanging van asbestdaken wettelijk te kunnen afdwingen. In haar nieuwe aanpak kiest zij voor vrijwilligheid. Daarmee laat zij verplichte vervanging los en kiest zij er bewust voor de samenleving tot in lengte van jaren bloot te stellen aan de gezondheidsrisico’s die zij met wetsvoorstel 34675 juist had willen voorkomen! Of valt het eigenlijk wel mee met die risico’s?

2. Al jaren praat en schrijft zij over een leningenfonds. Daarmee blijft zij de volledige financiële last afwentelen op eigenaren, want leningen moeten worden terugbetaald.

3. Het Rijk is verantwoordelijk voor de ontstane situatie; níét de eigenaren. Halverwege de vorige eeuw waren de extreme gevaren van asbest al lang bekend. Niettemin zwichtte minister Boersma in 1976 voor de asbestlobby toen hij op het punt stond een asbestverbod af te kondigen. Boersma heeft in 1988 toegegeven dat hij fout zat.

4. Het Rijk dient zijn verantwoordelijkheid te erkennen met daaraan gekoppeld de verplichting een fatsoenlijke financiële compensatie/schadeloosstelling voor gedupeerde dakeigenaren.

5. De staatssecretaris stipt vereenvoudiging saneringen aan. Die zouden prijsverlagend moeten werken. Daken van golfplaten (op bijvoorbeeld stallen en grote schuren) worden vervangen voor ongeveer € 30,– per m². Een dak van asbesthoudende leien vervangen kost ongeveer € 250,– per m². Het is uitgesloten dat de door de staatssecretaris genoemde vereenvoudiging het prijsverschil van € 220,– per m² gaat overbruggen.

6. De door de staatssecretaris aangestelde asbestambassadeurs hebben per brief van 12 april 2019 bij de Eerste Kamer (cc aan de staatssecretaris) gepleit voor een speciale behandeling van eigenaren van daken bestaande uit asbestleien. Zij schreven:

Ondanks bovengenoemde inzet om het verbod uitvoerbaar te maken en ondanks het fonds waarmee iedereen de dakvervanging gefinancierd krijgt, is er een kleine groep eigenaren waarvoor wij speciale aandacht vragen: particuliere woningeigenaren met een asbestleiendak (minder dan 1% van alle asbestdakeigenaren). Voorbeelden hiervan, zoals eigenaren in de straat Grutto in Deventer, hebben u reeds via diverse kanalen bereikt. Deze groep wordt onevenredig hard getroffen door het verbod door verschillende oorzaken: 1. Het saneren van een dak van een woning is per m2 veel duurder dan het dak van een bedrijfsschuur; 2. Het saneren van leien is veel duurder dan het saneren van golfplaten; 3. Particulieren kunnen geen gebruik maken van de fiscale mogelijkheden die ondernemers wèl hebben.
Wij roepen u en het kabinet op om extra rekening te houden met deze doelgroep.

7. De staatssecretaris wijst in haar brief op meekoppelkansen bij de energietransitie. 1) Dit bergt het gevaar van op-de-lange-baan-schuiven in zich. 2) Het eventueel vervangen van een asbestdak staat los van het wel/niet installeren van een warmtepomp, het wel/niet aanbrengen van vloerisolatie enzovoort. 3) De door haar gesuggereerde koppeling plaatst eigenaren van asbestdaken op een financiële achterstand vergeleken met andere huiseigenaren. Immers, de eigenaren van asbestdaken moeten éérst 25.000 tot 40.000 euro opbrengen voor een nieuw dak en DAARNA een vergelijkbaar bedrag voor de energietransitie. Dit draagt de kiem in zich van een – onterechte – ongelijke behandeling van gelijke gevallen.

8. Van ongelijke behandeling van gelijke gevallen is trouwens al jaren sprake. Particulieren krijgen geen eurocent ondersteuning waar (boeren)bedrijven de btw terugkrijgen en andere fiscale en subsidievoordelen genoten (dak er af – zon er op). Van de ongeveer 30 euro per m2 voor de vervanging van een golfplatendak kreeg een boer ongeveer 40% terug.

9. Het rijksbeleid tot nu toe bij dit dossier heeft geresulteerd in stigmatisering van woningen met asbestdaken. De overheid heeft er het etiket ASBESTDAK – GEVAAR op geplakt. De gevolgen zijn waardevermindering, slechtere verkoopbaarheid en een al jaren geldend verbod op het plaatsen van zonnepanelen. Met haar verbod verhindert de overheid ons een bijdrage te leveren aan de verduurzaming én het bewerkstelligen van financieel voordeel van zelf opgewekte energie.

Geachte kamerleden, ik doe een beroep op u om op een wijze die u het meest geschikt acht de staatssecretaris te bewegen gedupeerde dakeigenaren financieel tegemoet te komen anders dan met uitsluitend een leningenfonds, om betaalbaarheid en haalbaarheid van dakvervanging voor hen binnen bereik te brengen.
Voor de volledigheid stuur ik u gelijktijdig met deze brief 1) informatie m.b.t. de situatie van mijn veertien buren en mijzelf en 2) de petitie die wij en andere gedupeerden in het land aan de Eerste Kamer hebben overhandigd.

Hoogachtend,
Leo Enthoven,
Grutto 7,
7423 CZ Deventer.
leo.enthoven@gmail.com – 06 51180005


Zie ook de brief van de staatssecretaris